Cùng một bữa sáng đặt trước một đứa hai tuổi và một đứa mười hai tuổi thì sẽ có hai kết quả rất khác nhau. Khác ở lượng thì hiển nhiên, nhưng khác ở kết cấu, ở thời gian cần để ăn, và ở việc ai được quyết định ăn gì thì ít người để ý hơn.
Bài này đi qua bốn giai đoạn. Mỗi giai đoạn có một thứ cần chú ý khác nhau, và việc chuyển từ giai đoạn này sang giai đoạn kia thường diễn ra chậm hơn ta nghĩ.
Tuổi tập ăn và trẻ nhỏ
Giai đoạn này kết cấu quan trọng nhất. Mềm, dễ nghiền bằng lợi và răng sữa.
Cắt thành miếng vừa tay cầm. Trẻ đang học tự ăn.
Chấp nhận bừa bộn. Đó là một phần của việc học.
Không dùng hạt nguyên. Nguy cơ hóc rõ ràng dưới bốn tuổi.
Nho và cà chua bi phải bổ dọc. Và mọi thứ hình tròn cứng.
Trẻ phải ngồi và có người lớn ở gần. Không ăn khi chạy hoặc nằm.
Lượng rất nhỏ. Nhỏ hơn người lớn tưởng nhiều.
Trẻ ăn không đều giữa các ngày. Chuyện bình thường ở tuổi này.
Đừng ép và đừng đút khi trẻ đã quay đi. Trẻ biết khi nào no.
Giới thiệu thực phẩm dễ gây dị ứng theo hướng dẫn của bác sĩ. Đừng tự quyết lịch.
Chế độ ăn chay ở tuổi này cần bác sĩ nhi theo dõi chặt. Đây là giai đoạn quan trọng nhất.
Khám định kỳ và nói rõ về chế độ ăn của con. Để bác sĩ biết mà theo dõi.
Không tự bổ sung vi chất. Hỏi bác sĩ.
Phần lớn lo lắng ở tuổi này giải quyết được bằng một cuộc hẹn khám. Đừng ôm một mình.
Tuổi mẫu giáo
Đây là giai đoạn trẻ hay từ chối món mới nhất. Và đó là bình thường về mặt phát triển.
Nó thường đi qua. Dù có thể kéo dài vài năm.
Cho trẻ chọn giữa hai phương án. Trẻ tuổi này rất cần cảm giác được quyết định.
Cho trẻ tham gia làm. Rót, trộn, xếp lên đĩa.
Bày các thứ tách riêng trên đĩa. Trẻ tuổi này thường không thích món trộn.
Giữ vài món quen cố định. Chúng là chỗ dựa.
Giới thiệu món mới bên cạnh món quen. Đừng thay hẳn.
Mời lại nhiều lần mà không bình luận. Có thể cần cả chục lần.
Đặt giới hạn thời gian rõ ràng. Và giữ đúng.
Không thương lượng bằng phần thưởng. Nó phản tác dụng.
Không so sánh với anh chị em. Hoặc với bạn ở lớp.
Trẻ tuổi này bắt chước rất mạnh. Ăn cùng con là cách hiệu quả nhất.
Nếu trẻ chỉ ăn rất ít loại kéo dài thì nói với bác sĩ nhi. Có trường hợp cần hỗ trợ chuyên môn.
Đa số thì chỉ cần kiên nhẫn. Và thời gian.
Tuổi tiểu học
Trẻ bắt đầu ăn được gần như mọi thứ. Kết cấu không còn là rào cản lớn.
Lượng tăng lên rõ rệt. Và thay đổi theo đợt.
Trẻ bắt đầu so sánh với bạn. Hộp cơm và bữa sáng bị đem ra bàn.
Nói với con về việc nhà mình ăn chay. Bằng ngôn ngữ đơn giản và không phán xét ai.
Để con có câu trả lời khi bạn hỏi. Điều này giúp con tự tin.
Cho con tham gia lên thực đơn tuần. Một hai bữa do con chọn.
Dạy con làm vài món đơn giản. Bánh mì phết, trộn yến mạch.
Con tự làm được bữa sáng của mình là một cột mốc. Và nó giảm tải cho người lớn.
Bữa sáng cần no tới giờ ra chơi. Đạm và chất xơ giúp việc đó.
Nếu con hay kêu đói giữa buổi thì xem lại bữa sáng. Hoặc chuẩn bị một bữa phụ.
Con bắt đầu có ý kiến riêng về đồ ăn. Tôn trọng trong giới hạn hợp lý.
Vẫn giữ khám định kỳ. Chế độ ăn chay cần theo dõi lâu dài.
Nói với bác sĩ nếu con tăng trưởng chậm hơn dự kiến. Đừng chờ.
Đừng bình luận về cân nặng của con. Ở tuổi này thì càng cần cẩn thận với lời nói.
Tuổi thiếu niên
Lượng ăn tăng rất mạnh. Nhiều phụ huynh bất ngờ.
Con có thể ăn nhiều hơn người lớn. Đó là bình thường trong giai đoạn phát triển nhanh.
Bữa sáng thường bị bỏ ở tuổi này. Vì dậy muộn và vội.
Chuẩn bị thứ cầm đi được. Bánh mì kẹp, nắm cơm, chuối.
Đừng biến việc ăn sáng thành cuộc tranh cãi. Chọn trận mà đánh.
Con tự nấu được thì nên để con nấu. Đây là kỹ năng sống.
Dạy con vài món no và nhanh. Cho lúc con tự lo.
Con có thể tự quyết ăn chay hay không. Và quyết định đó nên được tôn trọng.
Nếu con muốn đổi thì nói chuyện chứ đừng cấm. Và hỏi bác sĩ nếu cần điều chỉnh.
Nếu con ăn chay theo ý mình thì càng cần theo dõi dinh dưỡng. Nhất là sắt ở trẻ gái dậy thì.
Thay đổi lớn về ăn uống ở tuổi này nên có bác sĩ tham gia. Cả tăng lẫn giảm.
Dấu hiệu đáng lo về ăn uống thì cần chuyên môn. Đừng tự xử lý ở nhà.
Giữ một bữa cả nhà ăn cùng nhau mỗi tuần. Dù bữa sáng có thể không còn là bữa đó.
Ăn cùng nhau vẫn là điều đáng giữ nhất. Qua mọi lứa tuổi.
Điều không đổi qua các tuổi
Không ép ăn. Ở mọi lứa tuổi.
Không dùng đồ ăn làm phần thưởng hay hình phạt. Cùng lý do.
Không bình luận về cân nặng. Cả khen lẫn chê.
Không so sánh với người khác. Anh chị em, bạn bè, hay chính con lúc trước.
Người lớn quyết định ăn gì, trẻ quyết định ăn bao nhiêu. Đây là cách chia vai trò được nhiều nơi khuyến nghị.
Ăn cùng nhau khi có thể. Tác động của điều này lớn hơn mọi công thức.
Bữa ăn không phải nơi giải quyết vấn đề khác. Không mang chuyện học hành vào bàn.
Giữ khám định kỳ. Và nói thật về chế độ ăn của gia đình.
Không tự bổ sung vi chất. Ở mọi lứa tuổi.
Hỏi bác sĩ khi lo lắng. Thay vì tra trên mạng.
Cho trẻ tham gia vào bếp. Ở mức độ phù hợp tuổi.
Giữ vài món quen làm chỗ dựa. Trẻ nào cũng cần.
Và chấp nhận rằng có hôm bữa ăn không như ý. Điều đó không nói lên gì cả.
Nhìn theo tháng chứ đừng nhìn theo bữa. Đây là lời khuyên hữu ích nhất cho phụ huynh.
