Hóc ở trẻ nhỏ là tình huống xảy ra rất nhanh và thường rất im lặng — không có tiếng ho, không có tiếng kêu, chỉ có một đứa trẻ bỗng không phát ra âm thanh nào. Đó là lý do người lớn phải ở gần khi trẻ ăn.
Tin tốt là phần lớn phòng được. Nguy cơ tập trung ở một nhóm thức ăn có hình dạng và kết cấu cụ thể, và chỉ cần cắt khác đi là nguy cơ giảm rất nhiều. Bài này nói về nhóm đó, về tư thế ăn, và về việc học sơ cứu trước khi cần tới.
Nhóm thức ăn nguy cơ
Thứ tròn và cứng cỡ khí quản là nguy hiểm nhất. Nho, cà chua bi, kẹo tròn.
Bổ dọc làm tư thay vì cắt ngang. Cắt ngang vẫn giữ hình tròn.
Đây là chi tiết quyết định. Và nhiều người không biết.
Hạt nguyên: đậu phộng, hạt điều, hạt dẻ. Không cho trẻ dưới bốn tuổi.
Bốn tuổi là mốc được nhắc ở nhiều hướng dẫn. Có nơi khuyến nghị tới năm tuổi.
Bắp rang cũng thuộc nhóm này. Không cho trẻ nhỏ.
Thứ cứng và giòn khó nhai. Cà rốt sống nguyên que, táo cứng.
Luộc mềm hoặc bào mỏng với trẻ nhỏ. Không cho gặm nguyên.
Thứ dính và dai. Kẹo dẻo, bơ hạt phết dày, bánh nếp.
Bơ hạt phải phết rất mỏng. Và cho uống nước kèm.
Thứ trơn. Thạch, trái cây quá chín trơn.
Thạch là nguyên nhân gây hóc được cảnh báo nhiều. Cẩn thận với loại đóng cốc nhỏ.
Xúc xích chay cắt khoanh cũng nguy hiểm. Bổ dọc rồi mới cắt.
Nguyên tắc chung: bổ dọc mọi thứ hình trụ hoặc hình cầu. Một câu là đủ.
Cắt và chế biến cho đúng
Bổ dọc trước, cắt ngang sau. Nguyên tắc gốc.
Nho bổ làm tư theo chiều dọc. Với trẻ dưới bốn tuổi.
Cà chua bi cũng vậy. Đừng để nguyên quả.
Cà rốt luộc mềm hoặc bào sợi. Thay vì que sống.
Táo gọt vỏ và thái lát mỏng. Hoặc nghiền với trẻ rất nhỏ.
Hạt thì xay nhuyễn hoặc dùng dạng bơ. Thay vì hạt nguyên.
Bơ hạt phết mỏng như một lớp màu. Không phết dày.
Đậu que luộc mềm rồi cắt ngắn. Không để nguyên cây.
Miếng nên nhỏ hơn đầu ngón út của trẻ. Một thước đo thực tế.
Hoặc dài và mỏng như que tăm to. Hình dạng này khó chặn khí quản.
Nấu mềm là cách phòng hiệu quả nhất. Với hầu hết rau củ.
Kiểm bằng cách bóp giữa hai ngón. Nát được thì trẻ nhai được.
Với trẻ dưới một tuổi thì theo hướng dẫn của bác sĩ. Về cả loại thức ăn lẫn kết cấu.
Đừng làm theo hướng dẫn trên mạng mà không hỏi. Ở lứa tuổi này thì càng cần.
Tư thế và bối cảnh ăn
Trẻ phải ngồi khi ăn. Không nằm, không đi, không chạy.
Ăn khi chạy là tình huống hóc phổ biến. Quy tắc này không nhân nhượng.
Ngồi thẳng trên ghế phù hợp. Có tựa lưng và chỗ để chân.
Không ăn trên xe đang chạy nếu có thể. Khó xử lý nếu có chuyện.
Không cho trẻ ăn khi đang khóc hoặc đang cười. Đợi trẻ bình tĩnh.
Không để trẻ ăn một mình. Luôn có người lớn trong tầm nhìn.
Không để anh chị lớn cho em ăn mà không có người lớn. Nhất là với đồ ăn cứng.
Tắt tivi trong bữa. Trẻ phân tâm thì nhai không kỹ.
Không giục trẻ ăn nhanh. Ăn vội là nhai không kỹ.
Dạy trẻ nhai kỹ. Bằng cách ăn cùng và làm mẫu.
Không nhét thêm khi miệng trẻ còn đầy. Chờ trẻ nuốt xong.
Để trẻ tự quyết tốc độ. Đây cũng là lý do không nên đút ép.
Người lớn cũng nên ngồi ăn tử tế. Trẻ học từ đó.
Phần lớn ca hóc xảy ra khi không đủ ba điều kiện này. Ngồi, bình tĩnh, có người lớn.
Nhận ra và việc cần làm
Trẻ ho mạnh nghĩa là đường thở còn thông. Để trẻ ho, đừng can thiệp.
Khuyến khích trẻ ho tiếp. Ho là cơ chế hiệu quả nhất.
Không vỗ lưng khi trẻ đang ho được. Có thể làm dị vật đi sâu hơn.
Không thò tay móc họng nếu không nhìn thấy dị vật. Dễ đẩy vào sâu hơn.
Trẻ không ho được, không nói được, không phát ra tiếng. Đây là tình huống cấp cứu.
Mặt đỏ rồi tím, tay ôm cổ, hoảng loạn. Các dấu hiệu đi kèm.
Gọi cấp cứu ngay. Hoặc nhờ người khác gọi trong lúc mình xử lý.
Và thực hiện sơ cứu nếu đã được đào tạo. Đây là chỗ quan trọng nhất của bài.
Kỹ thuật sơ cứu hóc khác nhau theo lứa tuổi. Trẻ dưới một tuổi làm khác trẻ lớn.
Làm sai kỹ thuật có thể gây tổn thương. Nên nó phải học chứ không đọc.
Bài viết không hướng dẫn thao tác cụ thể. Vì đọc không thay được tập.
Hãy tìm một lớp sơ cứu và học một buổi. Bệnh viện và tổ chức y tế có tổ chức.
Cả nhà nên học, không chỉ một người. Người có mặt lúc đó có thể là bất kỳ ai.
Ôn lại mỗi vài năm. Kỹ năng này mai một nếu không dùng.
Sau khi đã xảy ra
Đưa trẻ đi khám kể cả khi đã lấy được dị vật. Có thể còn sót hoặc có tổn thương.
Nhất là nếu đã phải sơ cứu. Thao tác ép có thể gây tổn thương bên trong.
Nếu trẻ ho kéo dài sau đó thì đi khám. Có thể còn mảnh nhỏ trong đường thở.
Nếu trẻ thở khò khè hoặc sốt sau vài ngày. Cũng đi khám.
Kể lại chính xác cho bác sĩ. Trẻ hóc thứ gì và bao lâu.
Giữ lại phần thức ăn còn lại nếu có. Giúp bác sĩ biết kích thước.
Sau đó xem lại cách cắt và cách cho ăn. Tìm chỗ đã sai.
Thường là một chi tiết nhỏ. Miếng to quá, trẻ vừa ăn vừa chạy.
Sửa chi tiết đó và nói với cả nhà. Để mọi người cùng biết.
Đừng tự trách quá nhiều. Chuyện này xảy ra với nhiều gia đình.
Nhưng cũng đừng bỏ qua. Sửa là việc cần làm.
Trẻ có thể sợ ăn sau một lần hóc. Điều này bình thường.
Quay lại từ món mềm và lượng nhỏ. Và kiên nhẫn.
Nếu trẻ sợ kéo dài thì nói với bác sĩ. Có cách hỗ trợ.
