Một đứa trẻ năm tuổi hoàn toàn có thể tự phết bơ hạt lên bánh mì. Nó không làm được chỉ vì mặt bàn bếp cao ngang cằm nó, dao nằm trong ngăn kéo nó không mở được, và thớt cất trên tủ cao.
Phần lớn rào cản với trẻ trong bếp là rào cản vật lý, không phải rào cản kỹ năng. Bài này nói về cách dỡ rào đó bằng vài thay đổi nhỏ, và về những thứ phải cất đi trước khi mở cửa bếp cho con.
Chọn chỗ và độ cao
Mặt bàn vừa tầm là mặt cao ngang thắt lưng con. Đây là con số quan trọng nhất.
Cao quá thì con phải nhấc vai lên làm. Vừa mỏi vừa không điều khiển được tay.
Bàn ăn thường thấp hơn bàn bếp. Nhiều nhà dùng ngay bàn ăn làm chỗ cho con.
Một chiếc ghế đẩu chắc cũng thành mặt bàn được. Cho trẻ ngồi bệt làm việc nhào trộn.
Ghế bậc giải quyết phần lớn trường hợp. Rẻ hơn đóng bàn mới.
Chọn ghế bậc có tay vịn nếu con dưới năm tuổi. Trẻ mải làm thì quên mất mình đang đứng cao.
Ghế phải không trượt trên nền gạch. Kiểm chân cao su trước khi dùng.
Chọn chỗ xa bếp nấu. Tối thiểu là không nằm giữa bếp và bồn rửa.
Xa cả đường người lớn bê nồi nóng đi qua. Va nhau ở lối đi là tai nạn hay gặp.
Đủ sáng để con nhìn rõ tay mình. Góc tối là góc đứt tay.
Sàn chỗ đó nên dễ lau. Trải một tấm lót nếu là sàn gỗ.
Giữ cố định một chỗ. Con quen chỗ thì tự vào việc không cần hỏi.
Không cần rộng. Nửa mét mặt bàn là đủ cho hầu hết việc.
Không cần đẹp. Cần đủ chắc và đủ gần.
Dụng cụ vừa tay trẻ
Dao nhựa bản tròn là món đầu tiên. Cắt được chuối, đậu hũ, bánh mì mềm.
Dao răng cưa cho trẻ có từ khoảng bốn tuổi. Cắt được rau củ mềm mà không cắt được da.
Dao thật chỉ đưa khi con đã qua dao tập. Và chỉ dùng khi có người lớn ở cạnh.
Thớt nhỏ nhẹ con tự bê được. Thớt lớn nặng là con phải nhờ.
Lót khăn ẩm dưới thớt cho khỏi trượt. Thớt trượt là lý do đứt tay số một.
Bát trộn có đế chống trượt. Hoặc kê khăn dưới đáy.
Thìa gỗ nhẹ hơn thìa kim loại. Tay trẻ mỏi nhanh.
Cân điện tử có màn hình lớn. Đọc số là phần trẻ thích nhất.
Cốc đong có vạch rõ. Dạy được luôn phần chữ số.
Kéo bếp mũi tù cắt rau thơm. Dễ hơn dao với trẻ nhỏ.
Gọt vỏ loại chữ Y dễ cầm hơn loại thẳng. Từ khoảng sáu tuổi.
Khay nhỏ để con bê cả bộ đồ ra bàn. Một chuyến thay vì năm chuyến.
Tạp dề riêng của con. Mặc tạp dề là tín hiệu vào việc.
Cất bộ dụng cụ này cùng một chỗ. Con tự lấy tự cất, không phải xin.
Chỗ cất và cách bày
Dành hẳn một ngăn tủ dưới cho con. Không dùng chung với đồ người lớn.
Để mọi thứ ở tầm mắt con khi con đứng. Tầm mắt quan trọng hơn tầm tay.
Một món một chỗ cố định. Đổi chỗ là con phải hỏi lại.
Hộp trong suốt cho con nhìn thấy bên trong. Đỡ phải mở từng hộp.
Dán nhãn bằng hình với trẻ chưa đọc chữ. Dán bằng chữ khi con bắt đầu đọc.
Nguyên liệu khô hay dùng để hộp nhỏ. Bột, đường, hạt để hộp con nhấc được.
Không để túi bột năm cân trong ngăn của con. Nặng và đổ ra là dọn cả buổi.
Chia sẵn phần nguyên liệu cho món quen. Con đỡ phải đong khi mới học.
Khăn lau và giẻ để ngay trong ngăn đó. Dọn là phần của việc, nên để cùng chỗ.
Thùng rác gần chỗ con làm. Không phải bê vỏ đi ngang bếp.
Một hộp đựng đồ bỏ để ủ hoặc đổ. Vỏ rau gom một chỗ.
Giữ ngăn gọn, đừng nhồi. Ngăn chật thì con không cất lại được.
Dọn lại ngăn cùng con vài tháng một lần. Vừa dọn vừa xem con đã lớn tới đâu.
Bỏ bớt món con không còn dùng. Dao nhựa sẽ có ngày thành thừa.
Những thứ phải cất khỏi tầm với
Dao sắc cất lên giá cao hoặc ngăn có khóa. Đây là việc làm trước tiên.
Kéo lớn cũng vậy. Kéo bếp mũi nhọn không nằm trong tầm trẻ.
Máy xay và dao lam máy tháo rời cất riêng. Lưỡi máy xay sắc hơn dao.
Nước tẩy rửa không để dưới bồn. Đây là chỗ để sai phổ biến nhất.
Nước rửa bát dạng viên trông giống kẹo. Cất lên cao và trong hộp đóng kín.
Giấm và baking soda trông vô hại nhưng vẫn cất. Trẻ uống thử được.
Thuốc không để trong bếp. Nhất là loại có vỏ màu.
Bật lửa và diêm cất khỏi tầm nhìn. Không chỉ khỏi tầm tay.
Khóa van bếp gas khi không nấu. Việc nhỏ làm mỗi tối.
Quay cán nồi vào trong khi nấu. Cán chìa ra là thứ trẻ đi ngang túm phải.
Dạy con luật một bước cách bếp đang nấu. Vẽ một vạch trên sàn nếu cần.
Bình cứu hỏa nhỏ treo trong bếp. Người lớn dùng, nhưng để nơi thấy được.
Không bao giờ đổ nước vào chảo dầu đang cháy. Đậy nắp và tắt bếp, dạy con câu này sớm.
Bỏng thì xối nước mát hai mươi phút và không bôi gì. Nặng hoặc rộng thì đi khám.
Giữ cho góc đó sống được
Góc bếp trẻ hay chết sau hai tuần. Vì không có việc gì để làm ở đó.
Giao cho con một việc cố định hàng ngày. Rửa rau, bóc tỏi, xếp bát.
Việc lặp lại làm nên thói quen. Việc thỉnh thoảng thì không.
Để sẵn một món con làm được không cần hỏi. Bánh mì phết là món kinh điển.
Thêm một việc mới mỗi vài tuần. Không thêm mỗi ngày.
Cho con làm cả lúc mình không đứng cạnh. Trong tầm nghe là đủ, không cần trong tầm nhìn.
Đừng đứng sau lưng nhìn. Bị nhìn thì đứa nào cũng làm dở đi.
Đừng sửa lại việc con vừa làm xong. Lát sau hẵng sửa nếu thật sự cần.
Đừng bình luận về hình thức thành phẩm. Miếng bánh mì phết lệch vẫn là miếng bánh mì.
Chấp nhận bếp bừa hơn trong giai đoạn này. Đây là cái giá thật và nó có hạn.
Dọn cùng nhau, không dọn thay. Con dọn phần con.
Khi con chán thì để nghỉ một thời gian. Góc vẫn còn đó, quay lại lúc nào cũng được.
Nâng độ cao mặt bàn khi con cao lên. Bỏ dần bậc ghế.
Có ngày con dùng chung bếp với cả nhà. Lúc đó góc riêng hết nhiệm vụ.
